آیهٔ نخست از نزول قرآن در شب قدر خبر داد؛ اکنون، پیش از بیان فضیلت این شب، پرسشی مطرح می‌شود: «و تو چه می‌دانی که شب قدر چه شبی است؟»
این پرسش برای دریافت پاسخ از مخاطب نیست، بلکه شیوه‌ای از بیان قرآنی برای نشان‌دادن عظمت موضوع و برانگیختن توجه به آن است. تعبیر «وَمَا أَدْرَاكَ» در قرآن برای برجسته‌ساختن اهمیت اموری به کار می‌رود که شناخت جایگاه و عظمتشان آسان نیست. در اینجا نیز مقصود آن نیست که پیامبر هرگز نمی‌تواند حقیقت شب قدر را بشناسد؛ بلکه سخن، زمینه را فراهم می‌کند تا خداوند خود از عظمت آن پرده بردارد.
نکتهٔ ظریف دیگر، تکرار نام «شب قدر» است. پس از آنکه این نام در آیهٔ نخست آمده، انتظار می‌رود در ادامه از ضمیری مانند «آن» استفاده شود؛ اما آیه بار دیگر نام کامل را تکرار می‌کند. آیهٔ سوم نیز با همین نام آغاز می‌شود. این تکرار، توجه را پیوسته به شب قدر بازمی‌گرداند و بر اهمیت ویژهٔ آن تأکید می‌کند.
اما چرا این شب را «قدر» نامیده‌اند؟ یکی از معانی مهم «قدر»، تقدیر و اندازه‌گیری است. بر پایهٔ تفسیری که این معنا را ترجیح می‌دهد، شب قدر شبی است که خداوند امور سال آینده، از آن شب تا شب قدر سال بعد، را تقدیر می‌کند؛ اموری همچون زندگی و مرگ، روزی، سعادت و شقاوت و دیگر رویدادهای زندگی انسان و جهان.
این برداشت با آیات سورهٔ دخان نیز پیوند دارد؛ آنجا که دربارهٔ شب مبارک نزول قرآن می‌فرماید: «در آن شب، هر امر حکیم مشخص می‌شود» فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍدر آن شب، هر امر استوار و سنجیده‌ای مشخص می‌شود.. بر این اساس، شب قدر تنها شبی متعلق به گذشته و زمان نزول قرآن نیست، بلکه در هر سال قمری، در ماه رمضان، تکرار می‌شود و امور سال پیش رو در آن تقدیر می‌گردد.
این تفسیر همچنین به تعبیر «یُفْرَقُ» در سورهٔ دخان و «تَنَزَّلُ» در آیهٔ چهارم همین سوره توجه دارد؛ دو فعل مضارع که می‌توانند بر استمرار این جریان دلالت کنند. البته تقدیر سالانه و تکرار شب قدر، نتیجهٔ کنار هم قرار دادن این آیات و استدلال تفسیری است، نه مطلبی که به‌صراحت در همین آیهٔ دوم بیان شده باشد.
در کنار معنای تقدیر، «قدر» با ارزش و منزلت نیز ارتباط دارد؛ و آنچه در آیهٔ بعد می‌آید، بزرگی جایگاه این شب را آشکارتر می‌سازد: شب قدر از هزار ماه برتر است.
بدین ترتیب، پرسش آیهٔ دوم مقدمه‌ای برای شناخت شبی است که عظمت آن تنها به یک رویداد گذشته محدود نمی‌شود؛ شبی که در نگاه این تفسیر، با تدبیر پیوستهٔ الهی و سرنوشت سالانهٔ جهان پیوند دارد و هر سال فرصتی تازه برای توجه انسان به پروردگار فراهم می‌آورد.
آیهٔ نخست از نزول قرآن در شب قدر خبر داد؛ اکنون، پیش از بیان فضیلت این شب، پرسشی مطرح می‌شود: «و تو چه می‌دانی که شب قدر چه شبی است؟»
این پرسش برای دریافت پاسخ از مخاطب نیست، بلکه شیوه‌ای از بیان قرآنی برای نشان‌دادن عظمت موضوع و برانگیختن توجه به آن است. تعبیر «وَمَا أَدْرَاكَ» در قرآن برای برجسته‌ساختن اهمیت اموری به کار می‌رود که شناخت جایگاه و عظمتشان آسان نیست. در اینجا نیز مقصود آن نیست که پیامبر هرگز نمی‌تواند حقیقت شب قدر را بشناسد؛ بلکه سخن، زمینه را فراهم می‌کند تا خداوند خود از عظمت آن پرده بردارد.
نکتهٔ ظریف دیگر، تکرار نام «شب قدر» است. پس از آنکه این نام در آیهٔ نخست آمده، انتظار می‌رود در ادامه از ضمیری مانند «آن» استفاده شود؛ اما آیه بار دیگر نام کامل را تکرار می‌کند. آیهٔ سوم نیز با همین نام آغاز می‌شود. این تکرار، توجه را پیوسته به شب قدر بازمی‌گرداند و بر اهمیت ویژهٔ آن تأکید می‌کند.
اما چرا این شب را «قدر» نامیده‌اند؟ یکی از معانی مهم «قدر»، تقدیر و اندازه‌گیری است. بر پایهٔ تفسیری که این معنا را ترجیح می‌دهد، شب قدر شبی است که خداوند امور سال آینده، از آن شب تا شب قدر سال بعد، را تقدیر می‌کند؛ اموری همچون زندگی و مرگ، روزی، سعادت و شقاوت و دیگر رویدادهای زندگی انسان و جهان.
این برداشت با آیات سورهٔ دخان نیز پیوند دارد؛ آنجا که دربارهٔ شب مبارک نزول قرآن می‌فرماید: «در آن شب، هر امر حکیم مشخص می‌شود» فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍدر آن شب، هر امر استوار و سنجیده‌ای مشخص می‌شود.. بر این اساس، شب قدر تنها شبی متعلق به گذشته و زمان نزول قرآن نیست، بلکه در هر سال قمری، در ماه رمضان، تکرار می‌شود و امور سال پیش رو در آن تقدیر می‌گردد.
این تفسیر همچنین به تعبیر «یُفْرَقُ» در سورهٔ دخان و «تَنَزَّلُ» در آیهٔ چهارم همین سوره توجه دارد؛ دو فعل مضارع که می‌توانند بر استمرار این جریان دلالت کنند. البته تقدیر سالانه و تکرار شب قدر، نتیجهٔ کنار هم قرار دادن این آیات و استدلال تفسیری است، نه مطلبی که به‌صراحت در همین آیهٔ دوم بیان شده باشد.
در کنار معنای تقدیر، «قدر» با ارزش و منزلت نیز ارتباط دارد؛ و آنچه در آیهٔ بعد می‌آید، بزرگی جایگاه این شب را آشکارتر می‌سازد: شب قدر از هزار ماه برتر است.
بدین ترتیب، پرسش آیهٔ دوم مقدمه‌ای برای شناخت شبی است که عظمت آن تنها به یک رویداد گذشته محدود نمی‌شود؛ شبی که در نگاه این تفسیر، با تدبیر پیوستهٔ الهی و سرنوشت سالانهٔ جهان پیوند دارد و هر سال فرصتی تازه برای توجه انسان به پروردگار فراهم می‌آورد.