آیهٔ پیشین با پرسشی تأکیدی، توجه انسان را به عظمت شب قدر جلب کرد. اکنون نخستین پاسخ را می‌شنویم: «شب قدر از هزار ماه برتر است.»
هزار ماه، برابر با هشتادوسه سال و چهار ماه است؛ زمانی طولانی که حتی از عمر بسیاری از انسان‌ها فراتر می‌رود. قرآن با مقایسهٔ یک شب و چنین مدت درازی، از ارزشی سخن می‌گوید که با طول زمان تناسب معمول ندارد. یک شب می‌تواند نزد خداوند منزلتی برتر از هزار ماه داشته باشد.
اما این برتری در چیست؟ در تفسیر مشهور آیه، مقصود برتری شب قدر از حیث فضیلت عبادت و نزدیک‌شدن انسان به خداوند است؛ معنایی هماهنگ با هدف قرآن که می‌خواهد انسان را با بندگی و ارتباط با پروردگار به زندگی معنوی برساند. ازاین‌رو، شب‌زنده‌داری همراه با عبادت در شب قدر، از عبادت در هزار ماهی که شب قدر در آن‌ها نباشد برتر است. این فضیلت، فرصتی ویژه برای نیکی، بندگی و تقرب به خداوند پیش روی انسان می‌گذارد.
این معنا با آنچه در سورهٔ دخان دربارهٔ نزول قرآن در شبی مبارک آمده نیز هماهنگ است. شبی که با نزول کتاب هدایت پیوند دارد و در آیات بعد از فرودآمدن فرشتگان و روح در آن سخن گفته می‌شود، شبی سرشار از برکت و عنایت الهی معرفی شده است.
نکتهٔ مهم در تعبیر «خَيْرٌ مِنْ» آن است که قرآن نمی‌گوید شب قدر با هزار ماه برابر است، بلکه آن را برتر از هزار ماه می‌داند. این تعبیر، ارزش این شب را فراتر از یک برابری عددی قرار می‌دهد؛ هرچند میزان و چگونگی دقیق این برتری را بیان نمی‌کند.
چنین فضیلتی یادآور رحمت گستردهٔ خداوند است. انسان برای رشد معنوی تنها به سال‌های طولانی زندگی وابسته نیست؛ چه‌بسا فرصتی کوتاه، اگر با ایمان، آگاهی و عمل شایسته همراه شود، ارزشی بسیار بزرگ پیدا کند.
البته این سخن به معنای آن نیست که صرفِ بیدارماندن یا گذراندن ساعاتی از شب، بدون توجه و بندگی، خودبه‌خود چنین فضیلتی به انسان می‌بخشد. آنچه در توضیح این آیه برجسته شده، ارزش عبادت و کار نیک در فرصتی است که خداوند آن را گرامی داشته است.
از این منظر، شب قدر دعوتی است به قدرشناسی از زمان و فرصت‌های زندگی. ارزش یک لحظه تنها به کوتاهی یا بلندی آن نیست؛ به آنچه انسان در آن انجام می‌دهد و نسبتی که با هدایت و رضایت الهی پیدا می‌کند نیز وابسته است.
اما چه ویژگی دیگری این شب را تا چنین مرتبه‌ای بالا می‌برد؟ دو آیهٔ پایانی سوره، با سخن‌گفتن از فرودآمدن فرشتگان، روح و سلامی که تا سپیده‌دم ادامه دارد، افق گسترده‌تری از عظمت آن را پیش چشم ما می‌گشایند.
آیهٔ پیشین با پرسشی تأکیدی، توجه انسان را به عظمت شب قدر جلب کرد. اکنون نخستین پاسخ را می‌شنویم: «شب قدر از هزار ماه برتر است.»
هزار ماه، برابر با هشتادوسه سال و چهار ماه است؛ زمانی طولانی که حتی از عمر بسیاری از انسان‌ها فراتر می‌رود. قرآن با مقایسهٔ یک شب و چنین مدت درازی، از ارزشی سخن می‌گوید که با طول زمان تناسب معمول ندارد. یک شب می‌تواند نزد خداوند منزلتی برتر از هزار ماه داشته باشد.
اما این برتری در چیست؟ در تفسیر مشهور آیه، مقصود برتری شب قدر از حیث فضیلت عبادت و نزدیک‌شدن انسان به خداوند است؛ معنایی هماهنگ با هدف قرآن که می‌خواهد انسان را با بندگی و ارتباط با پروردگار به زندگی معنوی برساند. ازاین‌رو، شب‌زنده‌داری همراه با عبادت در شب قدر، از عبادت در هزار ماهی که شب قدر در آن‌ها نباشد برتر است. این فضیلت، فرصتی ویژه برای نیکی، بندگی و تقرب به خداوند پیش روی انسان می‌گذارد.
این معنا با آنچه در سورهٔ دخان دربارهٔ نزول قرآن در شبی مبارک آمده نیز هماهنگ است. شبی که با نزول کتاب هدایت پیوند دارد و در آیات بعد از فرودآمدن فرشتگان و روح در آن سخن گفته می‌شود، شبی سرشار از برکت و عنایت الهی معرفی شده است.
نکتهٔ مهم در تعبیر «خَيْرٌ مِنْ» آن است که قرآن نمی‌گوید شب قدر با هزار ماه برابر است، بلکه آن را برتر از هزار ماه می‌داند. این تعبیر، ارزش این شب را فراتر از یک برابری عددی قرار می‌دهد؛ هرچند میزان و چگونگی دقیق این برتری را بیان نمی‌کند.
چنین فضیلتی یادآور رحمت گستردهٔ خداوند است. انسان برای رشد معنوی تنها به سال‌های طولانی زندگی وابسته نیست؛ چه‌بسا فرصتی کوتاه، اگر با ایمان، آگاهی و عمل شایسته همراه شود، ارزشی بسیار بزرگ پیدا کند.
البته این سخن به معنای آن نیست که صرفِ بیدارماندن یا گذراندن ساعاتی از شب، بدون توجه و بندگی، خودبه‌خود چنین فضیلتی به انسان می‌بخشد. آنچه در توضیح این آیه برجسته شده، ارزش عبادت و کار نیک در فرصتی است که خداوند آن را گرامی داشته است.
از این منظر، شب قدر دعوتی است به قدرشناسی از زمان و فرصت‌های زندگی. ارزش یک لحظه تنها به کوتاهی یا بلندی آن نیست؛ به آنچه انسان در آن انجام می‌دهد و نسبتی که با هدایت و رضایت الهی پیدا می‌کند نیز وابسته است.
اما چه ویژگی دیگری این شب را تا چنین مرتبه‌ای بالا می‌برد؟ دو آیهٔ پایانی سوره، با سخن‌گفتن از فرودآمدن فرشتگان، روح و سلامی که تا سپیده‌دم ادامه دارد، افق گسترده‌تری از عظمت آن را پیش چشم ما می‌گشایند.