سورهٔ يس / تفسیر آیهٔ ۵۱

وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَإِذَا هُمْ مِنَ الْأَجْدَاثِ إِلَىٰ رَبِّهِمْ يَنْسِلُونَ

و در صور دمیده می‌شود؛ پس ناگهان آنان از گورها بیرون می‌آیند و شتابان به سوی پروردگارشان می‌روند.

پس از توصیف فرارسیدن ناگهانی واقعه‌ای که زندگیِ حاضران در پایان دنیا را در بر می‌گیرد، قرآن صحنه را به مرحله‌ای دیگر منتقل می‌کند: رستاخیز و برانگیخته‌شدن مردگان. این نفخه، در ترتیب بیان‌شده در آیات، نفخهٔ دوم صور است که با آن مردگان زنده می‌شوند و قیامت برپا می‌گردد.

با نفخهٔ نخست، در آستانهٔ قیامت، موجودات زندهٔ زمین و آسمان‌ها، از جمله انسان‌هایی که در آن هنگام زنده‌اند و فرشتگان، دچار صعق و مرگ می‌شوند؛ مگر کسانی که خدا بخواهد از این رویداد مستثنا شوند. سپس با نفخهٔ دوم، مردگان برانگیخته می‌شوند. قرآن این دو مرحله و استثنای الهی را در آیهٔ دیگری نیز بیان کرده است وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَمَن فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَن شَاءَ اللَّهُ ۖ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرَىٰ فَإِذَا هُمْ قِيَامٌ يَنظُرُونَو در صور دمیده می‌شود؛ پس هرکه در آسمان‌ها و زمین است از پا درمی‌آید، مگر آن‌که خدا بخواهد. سپس بار دیگر در آن دمیده می‌شود و ناگهان همگی برخاسته‌اند و می‌نگرند..

«صُور» در قرآن با رویدادهای پایان دنیا و برانگیخته‌شدن مردگان پیوند دارد. «أَجْدَاث» جمع «جَدَث» به معنای گور است و «يَنْسِلُونَ» حرکت سریع و شتابان را می‌رساند. بدین‌ترتیب، آیه خروج مردگان از گورها را چنان تصویر می‌کند که گویی همگی ناگهان برخاسته و به سوی مقصدی می‌شتابند.

تعبیر «إِلَىٰ رَبِّهِمْ»؛ به سوی پروردگارشان، مقصد این حرکت را یادآور می‌شود: حضور در پیشگاه داوری خداوند. مقصود این نیست که خداوند در مکانی محدود قرار دارد؛ سخن از روبه‌روشدن انسان با فرمانروایی و حسابرسی الهی است. آنان که در دنیا رستاخیز را انکار می‌کردند، اکنون با حقیقتی مواجه می‌شوند که گمان می‌کردند هرگز رخ نخواهد داد. مرگ پایان راه انسان نیست و حسابرسی دیگری در پیش است.