سورهٔ يس / تفسیر آیهٔ ۵۷

لَهُمْ فِيهَا فَاكِهَةٌ وَلَهُمْ مَا يَدَّعُونَ

برای آنان در بهشت میوه‌هاست و هرچه بخواهند در اختیارشان خواهد بود.

قرآن پس از توصیف آرامش و همراهی بهشتیان، از گستردگی نعمت‌هایی سخن می‌گوید که در اختیار آنان قرار دارد. نخست به میوه‌ها اشاره می‌کند؛ نعمتی آشنا که در زندگی دنیا نیز مایهٔ لذت و بهره‌مندی انسان است. اما بلافاصله با عبارتی فراگیر، نشان می‌دهد که نعمت‌های بهشت به همین موارد محدود نیست.

تعبیر «وَلَهُمْ مَا يَدَّعُونَ» به معنای آن است که هرچه بخواهند و آرزو کنند، برایشان فراهم است. واژهٔ «يَدَّعُونَ» در اینجا به خواستن و آرزوکردن مربوط است، نه ادعاکردن به معنای رایج فارسی. به این ترتیب، قرآن پس از نام‌بردن از یک نعمت مشخص، از گستردگی نعمت‌ها و برآورده‌شدن خواسته‌های بهشتیان سخن می‌گوید.

در زندگی دنیا، خواسته‌های انسان همواره با محدودیت روبه‌روست. ممکن است چیزی را آرزو کند اما توان دستیابی به آن را نداشته باشد؛ یا پس از رسیدن به خواسته‌اش، آن را از دست بدهد. حتی بسیاری از لذت‌های دنیا با دشواریِ به‌دست‌آوردن یا نگرانیِ ازدست‌دادن همراه‌اند. اما در تصویری که قرآن از بهشت ارائه می‌دهد، چنین محدودیت‌هایی بر بهره‌مندی بهشتیان سایه نمی‌اندازد.

نکتهٔ مهم آن است که آیه، دامنهٔ نعمت‌ها را باز می‌گذارد. نمی‌توان با تکیه بر چند نمونهٔ آشنا، همهٔ آنچه را در بهشت برای انسان فراهم می‌شود توصیف کرد. ذکر میوه‌ها برای نزدیک‌کردن تصویر به ذهن انسان است؛ اما عبارت «هرچه بخواهند» افق گسترده‌تری را پیش روی او قرار می‌دهد.

این آیه نشان می‌دهد که پاداش الهی تنها رهایی از رنج و عذاب نیست؛ بلکه برخورداری از زندگی‌ای سرشار از نعمت، رضایت و برآورده‌شدن خواسته‌ها نیز بخشی از سرانجام نیک بهشتیان است.